- کد نظام پزشکی: ۱۴۴۱۸۹
- ۰۲۱-۸۸۰۵۰۷۹۴
- ۰۹۱۲۸۳۳۸۱۴۰

ترک دندان به ایجاد شکاف در مینای دندان یا لایههای عمیقتر آن گفته میشود. این ترک ممکن است بسیار سطحی و بدون درد باشد یا تا بخش داخلی دندان و ریشه گسترش پیدا کند.
برخلاف استخوان، ترک ایجادشده در دندان بهصورت طبیعی ترمیم نمیشود؛ اما دندانپزشک میتواند با روشهای درمانی مناسب از گسترش آسیب جلوگیری کرده و در بسیاری از موارد دندان را حفظ کند.
ترک دندان همیشه با چشم قابل مشاهده نیست. مهمترین نشانههای آن عبارتاند از:
۱. درد هنگام جویدن غذا
یکی از شایعترین علائم، درد تیز هنگام گاز زدن یا برداشتن فشار از روی دندان است.
۲. حساسیت به سرما و گرما
دندان ترکخورده ممکن است هنگام نوشیدن آب سرد یا نوشیدنی گرم، حساسیت بیشتری نشان دهد.
۳. دردهای متناوب و نامشخص
گاهی درد فقط در زمانهای خاصی ظاهر میشود و تشخیص اینکه کدام دندان آسیب دیده، دشوار است.
۴. حساسیت به خوراکیهای شیرین
در بعضی موارد، ترک دندان باعث افزایش حساسیت نسبت به مواد غذایی شیرین میشود.
۵. تورم یا التهاب لثه اطراف دندان
اگر ترک عمیق باشد و زمینه عفونت ایجاد کند، ممکن است لثه اطراف دندان متورم یا دردناک شود.
عوامل مختلفی میتوانند احتمال ترکخوردگی دندان را افزایش دهند:
دندانقروچه و فشار دادن دندانها روی یکدیگر
جویدن خوراکیهای بسیار سفت مانند یخ
ضربه به دهان یا دندان
وجود پرکردگیهای بزرگ و کاهش استحکام ساختار دندان
فرسودگی تدریجی دندانها با افزایش سن
بله، در بسیاری از موارد امکان ترمیم دندان ترکخورده وجود دارد. بااینحال، انتخاب روش درمان به شدت آسیب بستگی دارد.
اگر ترک محدود و سطحی باشد و به ساختار اصلی دندان آسیب جدی وارد نکرده باشد، ممکن است دندانپزشک از مواد ترمیمی همرنگ دندان استفاده کند.
البته همه ترکهای سطحی نیاز به ترمیم ندارند و بعضی از آنها تنها به بررسی و پیگیری دورهای نیاز دارند.
در ترکهای عمیقتر که دندان همچنان قابلیت حفظ دارد، روکش میتواند به محافظت از ساختار دندان و کاهش فشارهای ناشی از جویدن کمک کند.
اگر ترک به پالپ یا بافت داخلی دندان رسیده و موجب آسیب غیرقابلبازگشت یا عفونت آن شده باشد، ممکن است درمان ریشه ضروری شود.
پس از عصبکشی نیز معمولاً برای محافظت از دندان، ترمیم مناسب یا روکش توصیه میشود.
اگر ترک باعث جدا شدن بخشهای دندان شده باشد یا آسیب به ریشه به حدی باشد که امکان حفظ دندان وجود نداشته باشد، ممکن است کشیدن آن ضروری شود.
در چنین شرایطی، روشهایی مانند ایمپلنت یا بریج دندان برای جایگزینی دندان ازدسترفته بررسی میشوند.
خیر. ترک دندان مانند زخم یا شکستگی استخوان خودبهخود جوش نمیخورد.
برخی ترکهای بسیار سطحی ممکن است تنها به مراقبت و کنترل نیاز داشته باشند، اما ترکهای عمیقتر میتوانند بهمرور گسترش پیدا کنند و احتمال آسیب به عصب یا عفونت را افزایش دهند.
به همین دلیل، تشخیص زودهنگام اهمیت زیادی دارد.
تا زمان مراجعه به دندانپزشک بهتر است:
از جویدن غذا با سمت آسیبدیده خودداری کنید.
خوراکیهای سفت مانند یخ و آجیل بسیار سخت را نجوید.
از مصرف مواد غذایی خیلی سرد یا گرم در صورت ایجاد حساسیت پرهیز کنید.
بهداشت دهان و دندان را با ملایمت رعایت کنید.
برای بررسی ترک و انتخاب درمان مناسب، به دندانپزشک مراجعه کنید.
اگر درد شدید، تورم قابلتوجه یا تب دارید، مراجعه فوری برای بررسی احتمال عفونت ضروری است.
برای کاهش احتمال ترک دندان، بهتر است از شکستن خوراکیهای سخت با دندان خودداری کنید، دندانها را ابزار باز کردن بستهبندی قرار ندهید و در صورت ابتلا به دندانقروچه، درباره استفاده از محافظ شبانه با دندانپزشک مشورت کنید.
معاینات دورهای نیز به شناسایی مشکلات دندان پیش از پیشرفت آسیب کمک میکنند.
آیا ترک مویی دندان خطرناک است؟
بسیاری از ترکهای بسیار سطحی مینا بدون درد و کمخطر هستند، اما تشخیص نوع ترک باید توسط دندانپزشک انجام شود.
آیا دندان ترکخورده حتماً به عصبکشی نیاز دارد؟
خیر. عصبکشی تنها در شرایطی لازم میشود که بافت داخلی دندان دچار آسیب یا التهاب غیرقابلبازگشت یا عفونت شده باشد.
آیا دندان ترکخورده همیشه باید کشیده شود؟
خیر. بسیاری از دندانهای ترکخورده قابل حفظ هستند. کشیدن دندان معمولاً زمانی مطرح میشود که میزان آسیب، امکان درمان موفق را بسیار محدود کرده باشد.
آیا ترک دندان در عکس رادیوگرافی مشخص میشود؟
همیشه خیر. بعضی ترکها در تصاویر معمولی دیده نمیشوند و تشخیص آنها به معاینه، آزمایشهای بالینی و گاهی تصویربرداری تکمیلی نیاز دارد.
ترکخوردگی دندان همیشه به معنای از دست دادن آن نیست. در بسیاری از موارد، تشخیص زودهنگام و انتخاب روش درمان مناسب میتواند به حفظ دندان طبیعی کمک کند.
اگر هنگام جویدن احساس درد دارید یا به ترکخوردگی یکی از دندانهای خود مشکوک هستید، بهتر است بررسی آن را به تعویق نیندازید.
برای معاینه و بررسی وضعیت دندانهای خود میتوانید به مطب دکتر زهرا السادات شامخی، دندانپزشک در محدوده ملاصدرا و ونک تهران مراجعه کنید.